TSPL คลังภาพลวดลาย ดอกพุดตาน

Pattern Record

ดอกพุดตาน

Cotton Rose Hibiscus / พรรณพฤกษา

ลายดอกไม้กลีบซ้อนจากงานไม้แกะสลักประดับทอง กระจกน้ำเงิน และเขียวมรกต สัมพันธ์กับอิทธิพลจีนในศิลปะไทยช่วงรัตนโกสินทร์ เหมาะต่อการต่อยอดเป็นลายผ้า wallpaper, textile repeat, packaging และ border pattern

#ดอกพุดตาน #CottonRose #พรรณพฤกษา #TempleGold #CobaltBlue #Green
ลายดอกพุดตานบนงานไม้แกะสลักประดับทอง น้ำเงิน และเขียว
Cotton Rose Door Motif ทองอุ่น น้ำเงินเข้ม เขียวมรกต และผิวไม้แกะสลักเป็น mood หลักของหน้านี้
RubricGreen
DecisionReusable
Score11 / 28
Confidenceกลาง

Source & Metadata

ภาพต้นทางและข้อมูลกำกับ

ใช้ภาพงานไม้แกะสลักประดับทองและกระจกสีเป็นภาพหลัก เพื่ออ่านจังหวะดอกพุดตานในกรอบลายสถาปัตยกรรม

ดอกพุดตานบนงานไม้แกะสลักประดับทองและกระจกสี
ภาพหลักแสดงดอกพุดตานในงานไม้แกะสลักประดับทอง กระจกสีน้ำเงิน และแนวกรอบเขียว เห็นระบบดอกซ้ำและโครงกรอบลายชัด
ชื่อไทยดอกพุดตาน
ชื่ออังกฤษCotton Rose Hibiscus
หมวดพรรณพฤกษา
RubricGreen / Reusable
แนวต่อยอดลายผ้า, wallpaper, textile repeat, packaging, border pattern
Slug แนะนำcotton-rose
งานต่อยอดเสริมArt Toy, โปสเตอร์ร่วมสมัย, ลายผ้าภาพพิมพ์
แหล่งที่มางานไม้แกะสลักประดับทองและกระจกสี / เครื่องถ้วย / เบญจรงค์
รหัสลวดลายPLT-CTR-23
สถานะข้อมูลควรตรวจแหล่งจัดแสดง อายุสมัย และสิทธิ์ภาพก่อนเผยแพร่ถาวร

คำอธิบาย 180 คำ

ดอกพุดตานเป็นลายพรรณพฤกษาที่มีลักษณะเด่นคือดอกทรงกลมหรือค่อนข้างกลม กลีบซ้อนหลายชั้น ดูอวบ มีปริมาตร และให้ความรู้สึกอ่อนช้อยมากกว่าลายดอกไม้ที่เป็นระนาบแบน ในศิลปะไทยช่วงรัตนโกสินทร์ ลายพุดตานสัมพันธ์กับอิทธิพลจีนและรสนิยมการประดับที่นิยมดอกไม้ ใบไม้ ก้านเลื้อย และองค์ประกอบสมมาตร ลายนี้พบได้บนเครื่องถ้วยจีนลายคราม เครื่องเบญจรงค์ ลายน้ำทอง แผ่นดินเผาประดับสถาปัตยกรรม และงานไม้แกะสลักประดับทองกับกระจกสี ลักษณะสำคัญที่ควรอ่านคือจำนวนชั้นกลีบ ความกลมมนของดอก ขอบใบหยัก ก้านที่เลื้อย การวางดอกซ้ำในกรอบลาย และความสัมพันธ์กับสีทอง น้ำเงิน เขียว และผิวไม้ เมื่อใช้ต่อยอดร่วมสมัยสามารถลดทอนเป็นดอกกลีบซ้อน หน่วยซ้ำ ลายผ้า wallpaper textile repeat packaging หรือ border pattern ได้ค่อนข้างอิสระ เพราะเป็นลายพรรณพฤกษาเชิงประดับ แต่ควรระบุแหล่งที่มาและตรวจสิทธิ์ภาพก่อนใช้เผยแพร่หรือใช้เชิงพาณิชย์

Meaning

ความหมายและบริบท

ดอกพุดตานเป็นลายพรรณพฤกษาที่อ่านได้ทั้งในฐานะลายประดับและหลักฐานการแลกเปลี่ยนรสนิยมจีน-ไทย

คติสัญลักษณ์

สัมพันธ์กับความงาม ความอุดมสมบูรณ์ ความเจริญงอกงาม และรสนิยมดอกไม้ประดับแบบจีนที่ถูกปรับเข้ากับศิลปะไทย

บริบทการพบ

พบได้ในเครื่องถ้วยลายคราม เบญจรงค์ ลายน้ำทอง แผ่นดินเผา งานแกะสลักไม้ และลายก้านแย่งหรือลายประจำยามดอกพุดตาน

ข้อควรตรวจเพิ่ม

ควรตรวจแหล่งจัดแสดง อายุสมัย เทคนิค วัสดุ ภาพต้นฉบับ และสิทธิ์ภาพ โดยเฉพาะภาพจากศาสนสถานหรือพิพิธภัณฑ์

Structure

โครงสร้างลาย

ลายนี้เหมาะมากสำหรับแยกเป็นหน่วยซ้ำ เพราะมีดอก ใบ ก้าน และกรอบลายที่อ่านเป็นระบบได้ชัดเจน

P01

กลีบซ้อน

กลีบดอกเรียงซ้อนหลายชั้น ทำให้ดอกดูอวบและมีมิติ เหมาะใช้เป็น motif หลัก

P02

ดอกทรงกลม

ภาพรวมดอกมักอยู่ในกรอบวงหรือกรอบลาย ช่วยให้จัดเป็นจุดซ้ำได้ง่าย

P03

ใบหยัก

ใบมีขอบหยักหรือโค้งมน ช่วยแยกลายจากดอกไม้ชนิดอื่นและเพิ่มจังหวะธรรมชาติ

P04

ก้านเลื้อย

ก้านและเถาเชื่อมดอกเข้าด้วยกัน เหมาะทำเป็นลายพื้น ลายขอบ หรือ repeat pattern

Design Direction

ภาพบริบทและแนวลายต่อยอด

ชุดภาพนี้อ่านลายจากงานไม้แกะสลัก แล้วต่อยอดเป็น Art Toy, โปสเตอร์ร่วมสมัย และลายผ้าภาพพิมพ์ใน mood เดียวกัน

รายละเอียดดอกพุดตานในงานไม้แกะสลักประดับ
บริบทงานไม้แกะสลัก: เห็นดอกพุดตาน กลีบซ้อน กรอบทอง กระจกน้ำเงิน และแนวสีเขียวที่ใช้กำหนด mood ของหน้า
ดอกพุดตานบนเครื่องถ้วยลายคราม
หลักฐานเปรียบเทียบ: เครื่องถ้วยลายครามช่วยอ่านดอกกลีบซ้อน ใบ และเถาพรรณพฤกษาในอีกบริบทวัสดุหนึ่ง
Cotton Rose Art Toy design concept sheet
Art Toy: แปลงกลีบดอกและตารางประดับทอง-น้ำเงินเป็นตัวละครร่วมสมัย เหมาะกับของสะสมและสื่อพิพิธภัณฑ์
Cotton Rose contemporary poster and design concept sheet
โปสเตอร์ร่วมสมัย: ใช้ภาพต้นทางเป็น key visual และแยก motif เป็นชุดข้อมูลสำหรับสื่อสิ่งพิมพ์หรือเว็บไซต์
Cotton Rose textile print design concept sheet
ลายผ้าภาพพิมพ์: จัดดอกพุดตานในตารางเฉียงพร้อม border สีทอง-น้ำเงิน-เขียว สำหรับ textile repeat และผ้าพันคอ

Application Suggestions

ข้อเสนอการนำไปออกแบบต่อยอด

ดอกพุดตานเหมาะกับงานออกแบบที่ต้องการความหรู นุ่ม และอ่านเป็นพรรณพฤกษาไทย-จีนร่วมสมัยโดยไม่ทำให้ความหมายหนักเกินไป

01

ลายผ้า

ใช้ดอกพุดตานเป็น motif หลักบนผ้าพันคอ เสื้อผ้า หรือผ้าตกแต่ง โดยคุมคู่สีทอง น้ำเงิน เขียว และครีม

02

Wallpaper

วางดอกกลีบซ้อนเป็นจังหวะถี่-ห่างบนพื้น Deep Teal หรือ Cream เหมาะกับพื้นหลังเว็บไซต์และสื่อจัดแสดง

03

Textile Repeat

สร้าง repeat แบบตารางเฉียงหรือ half-drop จากดอก ก้าน และกรอบลาย เพื่อให้ต่อเนื่องเหมือนผืนผ้า

04

Packaging

ใช้ดอกกลางเป็นตราหน้ากล่อง และใช้กรอบทอง-เขียวเป็นเส้นขอบ เหมาะกับของที่ระลึก หนังสือ และชุดของขวัญ

05

Border Pattern

แยกดอก ใบ และก้านเลื้อยเป็นเส้นขอบแนวตั้งหรือแนวนอน สำหรับปก รายงาน แบนเนอร์ และกรอบภาพ

TSPL Rubric & Usage

ระดับความอ่อนไหวและข้อควรใช้

โดยทั่วไปเป็น Green เพราะเป็นลายพรรณพฤกษาเชิงประดับ แต่ยังควรตรวจบริบทเมื่อภาพต้นทางอยู่บนวัตถุสำคัญ

Green / Reusable

ใช้ต่อได้ค่อนข้างอิสระเมื่อให้เครดิต แยกหน่วยลายชัด และไม่อ้างความหมายเกินหลักฐาน

ควรรักษาไว้

กลีบซ้อนอวบมน ดอกทรงกลม ใบหยัก ก้านเลื้อย และความสัมพันธ์กับลายประดับจีน-ไทย

หลีกเลี่ยง

การใช้ภาพต้นทางโดยไม่ตรวจสิทธิ์ หรืออ้างว่าเป็นสัญลักษณ์ศักดิ์สิทธิ์เฉพาะโดยไม่มีหลักฐานรองรับ

ข้อความให้เครดิต: Thai Symbol Pattern Lab, ระเบียน “ดอกพุดตาน”, หมวดพรรณพฤกษา / ภาพต้นทางจากชุดข้อมูล 180 ลาย ควรตรวจสิทธิ์และแหล่งจัดแสดงก่อนเผยแพร่ถาวร